De naturalisatieprocedure

Wie kan een aanvraag indienen?

In principe kan elke buitenlander, d.w.z. elke persoon die niet de Duitse nationaliteit heeft, naturalisatie aanvragen. Om de aanvraag en andere stappen in de procedure zelf te kunnen voltooien, moet je over het algemeen ten minste 16 jaar oud en handelingsbekwaam zijn.

Algemene vereisten voor naturalisatie

Voor naturalisatie moet bijna altijd aan bepaalde basisvoorwaarden worden voldaan. Deze vormen de basis voor elke naturalisatiebeslissing.

Duidelijkere identiteit en nationaliteit

Een van de belangrijkste vereisten is dat je identiteit en vorige nationaliteit worden opgehelderd. De autoriteiten moeten weten wie je bent. Dit wordt meestal bewezen door geldige documenten zoals een nationaal paspoort en een geboorteakte.

Als je geen officiële documenten uit je thuisland kunt overleggen omdat dit voor jou onmogelijk of onredelijk is, zijn er andere manieren om je identiteit te bewijzen. Dit kan bijvoorbeeld door middel van andere documenten of getuigenverklaringen. In speciale gevallen kunnen uw eigen overtuigende en geloofwaardige verklaringen voldoende zijn.

Verblijf in Duitsland

Voor naturalisatie moet je je wettelijke en gewone verblijfplaats in Duitsland hebben.

De gewone verblijfplaats

Gewone verblijfplaats betekent dat je niet alleen tijdelijk, maar voor onbepaalde tijd in Duitsland woont en dat dit het centrum van je leven is. Dit blijkt bijvoorbeeld uit familie- of beroepsbanden.

Wettig verblijf

Je verblijf moet ook legaal zijn. Dit betekent dat je een geldige verblijfsvergunning nodig hebt. Dit omvat bijvoorbeeld

• een vestigingsvergunning
• een permanente verblijfsvergunning voor de EU
• een Europese blauwe kaart
• een verblijfsvergunning voor specifieke doeleinden, bijvoorbeeld om gezinsredenen of om gekwalificeerd werk te verrichten
• Als burger van de EU of Zwitserland geniet u van vrij verkeer en voldoet u dus ook aan deze vereiste.

Perioden waarin je tijdens een asielprocedure enkel een tijdelijke verblijfsvergunning had, kunnen enkel in aanmerking worden genomen als je later erkend wordt als rechthebbende op bescherming. Een gedoogd verblijf volstaat niet voor een legaal verblijf.

Je levensonderhoud veiligstellen

Een belangrijke vereiste is dat je in staat moet zijn om jezelf en je afhankelijke personen te onderhouden. Dit betekent dat je je inkomen uit eigen middelen moet genereren, bijvoorbeeld door je werk of je eigen vermogen, zonder afhankelijk te zijn van overheidsuitkeringen zoals een burgeruitkering of sociale bijstand.

In het geval van echtgenoten of geregistreerde partners is het voldoende als u samen in uw levensonderhoud kunt voorzien. Bepaalde overheidsuitkeringen zoals kinderbijslag, kindertoeslag of huursubsidie worden niet negatief meegerekend bij het berekenen van je inkomen.

Geen noemenswaardige strafbare feiten

Om in aanmerking te komen voor naturalisatie mag je niet veroordeeld zijn voor een onwettig misdrijf en een aanzienlijke straf hebben gekregen. Lichte veroordelingen staan naturalisatie echter niet in de weg. Met de volgende zaken wordt bijvoorbeeld geen rekening gehouden

• Opvoedkundige maatregelen of disciplinaire maatregelen volgens de wet inzake jeugdrechtbanken
• Boetes tot 90 dagtarieven
• Gevangenisstraffen tot drie maanden, die werden opgeschort en later kwijtgescholden.

Als er meerdere lichte veroordelingen zijn, worden deze samengeteld. De autoriteit controleert de criminele situatie op basis van een uittreksel uit het federale centrale strafregister.

De naturalisatieaanvraag: Zodra de belangrijkste hindernissen zijn genomen

Als u aan bepaalde voorwaarden voldoet, hebt u recht op naturalisatie. De autoriteiten hebben dan geen beoordelingsvrijheid meer en moeten je naturaliseren, mits er geen uitsluitingsgronden zijn.

Duur van het verblijf

Om in aanmerking te komen voor naturalisatie moet je vijf jaar legaal en gewoonlijk in Duitsland hebben verbleven.

De verblijfsduur verkorten

Deze periode kan worden verkort tot maximaal drie jaar in het geval van bijzondere integratieprestaties. Bijzondere prestaties op het gebied van integratie zijn bijvoorbeeld

• bijzonder goede academische of professionele prestaties
• Maatschappelijke betrokkenheid
• voldoen aan de eisen van een taaltest op niveau C1.

Toewijding aan de vrije democratische basisorde

Je moet je toewijding verklaren aan de vrije democratische basisorde van de basiswet. Daarmee verklaart u zich loyaal aan de Duitse grondwet. Bovendien erkent u de bijzondere historische verantwoordelijkheid van Duitsland, in het bijzonder voor de bescherming van het Joodse leven.

Voldoende kennis van het Duits

Je moet voldoende kennis hebben van de Duitse taal. Dit wordt meestal aangetoond door met succes een taaltest op niveau B1 af te leggen.

Bewijs kan echter ook op andere manieren worden geleverd, bijvoorbeeld door:

• een Duits einddiploma
• succesvolle afronding van een Duitse beroepsopleiding of een Duitstalige opleiding
• vier jaar aanwezigheid op een Duitse school met voldoende prestaties in het Duits.

Bevordering van taalvaardigheden

Als je niet in staat bent om de nodige taalvaardigheden te verwerven als gevolg van een fysieke, mentale of psychologische ziekte, een handicap of vanwege je leeftijd, wordt van deze vereiste afgezien. In gevallen van bijzondere ontbering kan het voldoende zijn als je in het dagelijks leven zonder noemenswaardige problemen mondeling kunt communiceren.

Kennis over Duitsland (naturalisatietest)

In de regel moet je ook aantonen dat je kennis hebt van de juridische en sociale orde en leefomstandigheden in Duitsland. Dit wordt gedaan door te slagen voor de zogenaamde naturalisatietest.

Je hoeft ook niet aan deze eis te voldoen als je ziek, gehandicapt of ouder bent.

Speciale regels en faciliteiten voor bepaalde groepen mensen

Er zijn gemakkelijkere voorwaarden voor naturalisatie voor bepaalde groepen mensen.

Voor echtgenoten en geregistreerde partners van Duitsers

Als je getrouwd bent met een Duits staatsburger of een geregistreerd partnerschap hebt, kun je vaak eerder genaturaliseerd worden. Hiervoor gelden de volgende speciale vereisten:

• Je moet al drie jaar legaal in Duitsland verblijven.
• Je moet twee jaar getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben.

Aan de andere vereisten voor naturalisatie, zoals taalvaardigheid en de naturalisatietoets, moet ook worden voldaan. In de regel kunnen uw minderjarige kinderen samen met u worden genaturaliseerd, zelfs als ze nog geen drie jaar in Duitsland wonen.

Wat gebeurt er als een partner uit elkaar gaat of overlijdt?

De mogelijkheid van vereenvoudigde naturalisatie kan nog steeds bestaan, zelfs als uw Duitse partner is overleden of het huwelijk of burgerlijk partnerschap wettelijk is beëindigd. De voorwaarde is dat je de aanvraag binnen een jaar indient en dat je in een familierelatie leeft met een gezamenlijk minderjarig kind dat al de Duitse nationaliteit heeft en recht heeft op voogdij.

Voor voormalige Duitsers en hun kinderen

Als je vroeger de Duitse nationaliteit had maar deze bent kwijtgeraakt en nu in het buitenland woont, kun je onder vereenvoudigde voorwaarden opnieuw genaturaliseerd worden. Hetzelfde geldt voor je minderjarige kinderen. Het enige wat je moet doen is je identiteit verifiëren en je mag geen ernstig strafblad hebben.

Voor personen in het buitenland met speciale banden met Duitsland

Zelfs als je nooit Duits bent geweest en in het buitenland woont, kan naturalisatie in uitzonderlijke gevallen mogelijk zijn. Hiervoor moet je bewijzen dat je speciale banden met Duitsland hebt die naturalisatie rechtvaardigen. Zulke banden kunnen bijvoorbeeld zijn

• Langer verblijf in Duitsland in het verleden
• Relaties met Duitsers
• Bezit van onroerend goed of pensioenrechten in Duitsland.

De procedure: van aanvraag tot certificaat

Het naturalisatieproces verloopt volgens een duidelijke procedure.

De toepassing

Naturalisatie begint altijd met een aanvraag bij de desbetreffende instantie voor staatsburgerschap. Hoewel de aanvraag in theorie informeel kan worden gedaan, wordt het sterk aanbevolen om de officiële aanvraagformulieren van de autoriteit te gebruiken. Dit zorgt ervoor dat alle benodigde informatie vanaf het begin beschikbaar is.

De controle door de autoriteit

Nadat u uw verzoek hebt ingediend, controleren de autoriteiten of aan alle vereisten voor naturalisatie is voldaan. Ze is verplicht om alle mogelijke rechtsgronden voor naturalisatie te controleren, niet alleen die welke u misschien in gedachten had. De procedure omvat ook een onderzoek bij de constitutionele beschermingsautoriteiten om er zeker van te zijn dat er geen gronden voor uitsluiting zijn.

De laatste stappen: Biecht en certificaat

Als aan alle voorwaarden is voldaan, wordt de procedure ceremonieel afgesloten. Voordat je je naturalisatiecertificaat ontvangt, moet je een plechtige verklaring afleggen. Je verklaart dat je de basiswet en de wetten van de Bondsrepubliek Duitsland zult respecteren.

Naturalisatie wordt pas effectief wanneer het naturalisatiecertificaat wordt overhandigd. Deze overhandiging vindt vaak plaats als onderdeel van een openbare naturalisatieceremonie om de speciale betekenis van dit moment te benadrukken.

De kosten van de procedure

Voor naturalisatie wordt een vergoeding gevraagd.

• De standaardkosten voor naturalisatie zijn 255 euro.
• Als een minderjarig kind met zijn/haar ouders wordt genaturaliseerd, bedraagt de vergoeding voor het kind 51 euro.
• In bepaalde gevallen, bijvoorbeeld om redenen van billijkheid in het geval van een zeer laag inkomen, kan de vergoeding worden verlaagd of zelfs volledig worden kwijtgescholden.

Wat kan naturalisatie uitsluiten

Er zijn bepaalde redenen die naturalisatie onmogelijk maken, zelfs als aan alle andere vereisten is voldaan. Deze omvatten

• Het nastreven of ondersteunen van inspanningen die gericht zijn tegen de vrije democratische basisorde, het bestaan of de veiligheid van Duitsland. Als u echter op geloofwaardige wijze afstand hebt gedaan van eerdere dergelijke activiteiten, staat dit uw naturalisatie niet langer in de weg.
• Een bijzonder ernstig belang bij uitzetting, bijvoorbeeld vanwege steun aan terrorisme.
• Het voeren van een polygaam huwelijk of gedrag waaruit blijkt dat je de gelijke rechten van mannen en vrouwen, zoals vastgelegd in de Basiswet, negeert.